Sử dụng chất tạo nạc trong chăn nuôi đã có những tín hiệu đáng mừng

20/02/2025 - 08:50 | An toàn thực phẩm

Năm 2024, ngành thú y cả nước tiếp tục kiểm soát tốt nhiều loại dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm trên phạm vi cả nước. Cụ thể, số ổ dịch cúm gia cầm giảm 23,8%; số ổ dịch tai xanh giảm 60%. Qua đó, tạo điều kiện cho chăn nuôi phát triển 5,2-5,5% bảo đảm nguồn cung thực phẩm cho tiêu dùng trong nước và đẩy mạnh xuất khẩu. Ngành cũng thực hiện giám sát chất cấm Salbutamol tồn dư trong nước tiểu gia súc và sản phẩm động vật tại cơ sở giết mổ. Tính đến thời điểm hiện tại, đã triển khai lấy 368 mẫu thịt và thức ăn chăn nuôi không phát hiện chất cấm Salbutamol. Tuy nhiên, hiện nay giá heo hơi trên thị trường đang tăng cao, dữ liệu từ thị trường cho thấy ngày 19/02/2025, tại khu vực miền Nam, giá heo hơi tiếp tục tăng tại Bình Dương và Tây Ninh, cùng đạt 73.000 đồng/kg, cùng giá với Đồng Nai, Đồng Tháp, Bà Rịa - Vũng Tàu, Cần Thơ, Sóc Trăng và Cà Mau. Đây cũng là mức giao dịch cao nhất cả nước. Nguy cơ sử dụng chất tạo nạc sẽ quay trở lại. Những tác hại của chất tạo nạc lên cơ thể động vật và con người cụ thể như sau:

Tác hại của chất tạo nạc lên cơ thể heo

Hiện có 3 chất tạo nạc đang được sử dụng nhiều trên thị trường là Salbutamol, Ractopamin và Clenbuterol. Trong đó, Salbutamol la chất được sử dụng nhiều nhất tại Việt Nam vì dù nghành nông nghiệp đã cấm nhưng ngành y tế vẫn sử dụng để điều trị hen suyễn nên rất khó cho công tác quản lý và giám sát.

Trên động vật, khi được cho ăn với 1 lượng lớn (1.000-6.000mg) mỗi ngày, nhóm chất này kích thích tuyến thượng thận sản sinh corticoid (làm béo) và làm chuyển hóa nhanh các mô mỡ để tăng khối lượng nạc, các sợi cơ phình ra làm tăng tỷ lệ thịt mông, đùi, làm cho da bóng mượt.

Heo sau khi ăn chất cấm, mỗi ngày có thể tăng 1,5 đến 2 kg trọng lượng cơ thể.

Tác động cụ thể của hóa chất lên heo:

Sang ngày thứ 2: heo bắt đầu nở mông vai, tạo ra những thớ thịt săn chắc. 

Ngày thứ 3: heo ít di chuyển thường nằm ngủ li bì.

Ngày thứ 10: heo bắt đầu ăn đâu nằm đấy và kèm theo hiện tượng chân đứng không vững. 

Ngày thứ 15: siêu tạo nạc, tích nước, trọng lượng mỗi ngày tăng 1,5 – 2 kg/ngày, xương giòn và nguy cơ gãy chân rất cao.

Quá 15 ngày: khắp người heo bắt đầu xuất hiện những vết lở rỉ nước.

Tác động gián tiếp của chất tạo nạc lên con người.

Với Salbutamol: Khi ăn thịt heo có Salbutamol cũng giống như uống thuốc này. Lượng Salbutamol còn tồn dư trong thịt bao nhiêu sẽ được cơ thể người hấp thu bấy nhiêu. Sau đó, Salbutamol được đào thải dần qua nước tiểu nhưng chúng vẫn được tích lũy lâu trong gan, thận, mỡ, vòng mạc và không bị phân hủy ở nhiệt độ cao. Cũng chính vì thế mà các trường hợp ngộ độc được báo cáo thường do ăn nội tạng động vật.

Clenbuterol: Việc ăn phải thịt heo chứa chất Clenbuterol về lâu dài có thể gây biến chứng ung thư, ngộ độc cấp, run cơ, đau tim, tim đập nhanh, tăng huyết áp, choáng váng… Clenbuterol cũng gây tổn hại cho hệ thần kinh, hệ tuần hoàn, thậm chí gây chết người.

Nếu người tiêu dùng ăn thịt heo có tồn dư hai chất nói trên thì lâu dần sẽ có nguy cơ bị ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng, cụ thể: Sau một thời gian tích lũy trong cơ thể, người tiêu dùng bị nhiễm độc gây nhức đầu, run tay chân, buồn nôn, tim đập nhanh, tăng hoặc giảm huyết áp, rối loạn tiêu hóa. Có trường hợp biến chứng gây bệnh ung thư, tổn hại đến hệ thân kinh, hệ tuần hoàn...có trường hợp dẫn đến chết người. Có trường hợp bị nhược cơ, giảm vận động của cơ, khớp, cơ thể phát triển không bình thường.

            Ngành thú y thực hiện tuyên truyền tới người chăn nuôi, về tác hại của việc sử dụng chất tạo nạc trong chăn nuôi, các hình thức sử phạt, đồng thời thắt chặt quản lý trong các công tác quản lý chăn nuôi, kiểm dịch, kiểm soát giết mổ để đảm bảo chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm cho người tiêu dùng.

            Khuyến cáo người tiêu dùng nhận biết thịt sử dụng chất tạo nạc: Thịt sử dụng chất tạo nạc có lớp mỡ mỏng dưới 1cm, da căng, mỏng bất thường, màu đỏ đậm như thịt bò. Khi thái miếng thịt mềm, không đứng vững được. Phần liên kết giữa thịt nạc và mỡ tách rời rõ rệt, thường có dịch màu vàng chảy ra. Khi ăn có cảm giác khô, không có vị béo của thịt. Thịt bình thường (không sử dụng chất tạo nạc): Có lớp mỡ dày từ 1,5 - 2cm trở lên, phần liên kết giữa thịt nạc và mỡ không bị tách rời, không có dịch vàng chảy ra, khi ăn có vị béo của thịt.

Việc sử dụng chất tạo nạc trong danh mục cấm sử dụng trong chăn nuôi là vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức xã hội. Mỗi người chăn nuôi gia xúc, gia cầm hãy tuyệt đối nói không với những chất tạo nạc trong danh mục cấm của nhà nước. Hãy nêu cao tinh thần trách nhiệm vì sức khỏe của toàn xã hội, vì sự phát triển của con người.

                                                    Hạnh Nguyễn – Chi cục CNTY